Face(s)

(He enters, straight posture, hat on covering the eyes, puts circumspectly the suitcase in the middle of the stage and goes away)

He enters again, fast and a bit bent posture. He looks around and under the chairs of the audience.

He plays with his face: ‘Face’

Addressing the audience: ‘Faces’. He plays and touches the faces of the audience.

He looks for faces…

He sees the suitcase: ‘Suitcase!’ and then suddenly preoccupied. Voice like from a loudspeaker: ‘For security reasons, it's not allowed to leave your luggage unattended’. And then: ‘Terrorists?! Bomb?!’

With a gesture he shows he is not afraid of the suitcase and goes towards it. He opens it carefully, showing curiosity.

Big surprise! Inside the case there is a mask which he shows around with big satisfaction: ‘Face’ He puts the mask on and starts to play with his new face: ‘New face, another face’ ‘New identity, new life’

‘I can be what I want to be. You can be what you want to be’

He touches his face/mask again: ‘Real face?’

To the audience: ‘Real faces?’

He exits the scene laughing

Il Ragazzo dell'Europa

In Nederland komen wonen: dat voelde niet echt als ‘migreren’. Toen ik in 1985 besloot dat Amsterdam mijn stad zal worden, was het voor mij het begin van een fantastisch avontuur. Natuurlijk moesten de nodige problemen opgelost worden: werk en bevolkingsregister, nieuwe bankrekening en die rare Nederlandse taal. ‘Cultural shock’ dan? Nou, dat viel mee. Ja, het weer en het eten zijn anders dan in Italië. Omgaan met mensen is ook anders, net als ‘normen en waarden’ zo’n beetje. Maar deze verschillen waren juist de ingrediënten voor mijn avontuur. Als alles hetzelfde zou zijn als in Italië, waar blijft de spanning?

Natuurlijk was ik toen (en ben nog steeds) een migrant met al de voor- en nadelen van deze status, maar ik beschouwde me niet echt als migrant. Die waren voor mij al die miljoenen Italianen die naar Amerika waren gegaan op zoek naar een beter leven of naar Noordwest Europa als contractarbeiders. Nee, ik was anders. Ik ben niet naar Nederland gekomen op zoek naar werk of betere economische omstandigheden. Ik kwam naar Nederland omdat ik het zelf wilde. En aan de andere kant bestond in die tijd studeren of stage lopen in een ander EU land ook niet en de term ‘ex-pats’ moest nog uitgevonden worden.

Mijn generatie migranten hoort tot de eerste groep Europeanen die zich binnen de grenzen van Europa vrij kon bewegen. ‘The Maastricht Treaty’ werd wat later, in 1992, ondertekend, maar de voorbereidingen waren al in de jaren 80 in volle gang. Reizen door Europa, zelfs door de toen kleinerzijnde “Europese Gemeenschap” was begin jaren 80 nog een ingewikkelde zaak. Tussen de Europese landen had je nog ‘echte’ grenzen met douane en douaniers, inspecties, controles met de bijhorende onaangename sfeer. Je moest ook geld wisselen. Van Italië naar Nederland met de trein (vliegen deed je niet, het was te duur) moest je Zwitserse Franken hebben, Deutsche Marken en uiteindelijk Nederlandse Guldens. Wonen en werken in Nederland? Het mocht, maar je had veel regels, verblijfvergunningen uitsluitend gebaseerd op werk en inkomen en nog talloze narigheden bij de vreemdelingenpolitie.

Ik heb het geluk gehad om de verandering te zien gebeuren. Ik heb het verschil tussen toen en nu meegemaakt. Binnen een korte tijd vielen de grenzen weg. En met de grenzen alle narigheden. Al eind jaren tachtig werd wonen en werken als Europeaan binnen de EU makkelijk, aangenaam inspirerend. Europa liet zien dat er kansen waren voor haar burgers, de grenzen waren open en de horizon breder.

Tot die migratie hoor ik dus. De migranten die als eerste de vruchten van het nieuwe open Europa voor de burgers mochten plukken. In Amsterdam komen wonen midden jaren 80 was spannend, avontuurlijk, inspirerend. En plotseling was het makkelijk, tenminste qua bureaucratie. Het mocht, het was je recht en de Europese Unie stond er garant voor. Ik maakte toen deel uit van de eerste groep Italianen die uit hun eigen vrije keuze heeft besloten om in een buitenland te wonen en te werken. En je voelde je welkom. Je was een verrijking voor Nederland.

Ik heb ook meteen werk gevonden. Ik hoefde niet in een Italiaans restaurant te werken (heb ik ook even gedaan) maar ik mocht al snel telefonische interviews maken voor een marktonderzoekbureau met een Italiaanse, Franse, Duitse en Engelse afdeling. Geen ‘manager work’, dat niet, maar wel een normaal betaalde baan in een Europese omgeving. Ik kan me de sfeer op de werkvloer nog goed herinneren. We waren allemaal de Nieuwe Europeanen van een grenzeloos Europa waar alle muren vielen, inclusief die van Berlijn. Je voelde je vrij en welkom. Europa was voor ons en van ons: de gewone mensen. We geloofden erin. Naïef? Stom?

Veel van de collega’s van toen, van die Nieuwe Europeanen, ken ik nog steeds, zeker van de Italiaanse afdeling. Ze zijn in Nederland blijven wonen. Het grenzeloze Europa is goed voor ons allemaal geweest. Na onze migratie kwamen natuurlijk veel meer Nieuwe Europeanen naar Nederland. En niet alleen daareen: ze gingen naar Berlijn, Londen, Barcelona, Parijs, Praag en zelfs Boekarest om te werken, studeren of stage te lopen. Maar ook net als ik en als alle Nieuwe Europeanen uit de jaren tachtig, omdat ze dat zelf wilden, voor het avontuur van het leven in een nieuwe omgeving. Een goede vriendin van mij (die zich trouwens bezig houdt met het fenomeen migratie, zie www.1001italianen.nl), zei ooit: die Nieuwe Europeanen waren ‘culturele migranten’. Ja, en ik voeg eraan toe: ‘Je hoeft niet dood te gaan op de zelfde plek waar je geboren bent’. That’s the spirit, dit was de simpele maar krachtige ideologie erachter. We wilden erin geloven.

En nu? Europa is niet meer hetzelfde van toen. Europa laat nu zijn lelijkste gezicht zien. Europa is alleen nog goed voor de grote jongens en de snelle jongens. Europa is voor het grote geld en de grote bedrijven, voor de banken en de financiële instellingen die nu grenzeloos en op een dubieuze manier kunnen investeren. Europa is gelijk aan ‘corporate’ die in alle uithoeken van de EU de goedkoopste werkers zoekt om maximale winst voor zijn manager elite te halen. Europa voor de burgers? Schei uit! Niet alle Europese burgers zijn gelijk, in tegendeel. Er zijn grote verschillen tussen rijken en armen, burgers die zich vrij mogen bewegen en andere weer niet. En dan zijn Polen, Roemenië en Bulgarije met open armen binnen de EU gelaten, maar niet voor hun gewone mensen, nee, alleen zodat bedrijven en banken in die landen konden investeren en nieuwe (arbeids)markten konden vinden. Toen de PVV een paar maanden geleden de site ‘meldpunt overlast Midden- en Oosteuropeanen (MOE-landers)’ opende is er een dieptepunt bereikt in de ‘Nederlandse beschaving’.

Populisme, leugens en geldmacht  regeren tegenwoordig binnen Europa. Open discriminatie tussen West- en Oost- Europeanen en ook nog tussen Noord- en Zuid- Europeanen is aan de orde van de dag, niet alleen op straat maar ook binnen de gevestigde media en politiek. Ik ben blij dat mijn Europa van de Nieuwe Europeanen van toen anders was, dat we toen niet moesten meemaken wat deze nieuwe Europese migranten meemaken, dat die discriminatie van nu ons werd bespaard. Pijn en woede zijn mijn huidige reacties op dit zinloze, blinde en alleen voor de rijken open Europa.

Dit accepteer ik niet meer. Ik wil dat mijn verhaal en van mijn mede-migranten Nieuwe Europeanen uit de jaren tachtig nu gehoord wordt. Ik wil dat dit een voorbeeld wordt voor het lelijke Europa van nu. Ik was toen een beetje ‘Il ragazzo dell’Europa’ en ik wil dat alle Europese migranten van alle tijden het ook zijn.

Ragazzo dell'Europa (click en luister)

Tu che guardi verso di me
hai visto i tori nel sonno
ed hai lasciato Madrid
stai nei miei occhi
e racconti le sirene
e gli inganni del tuo sogno che va
tu ragazzo dell'Europa
tu non perdi mai la strada
tu che prendi a calci la notte
bevi fiumi di vodka
e poi ti infili i miei jeans
tu cominci sempre qualcosa
e mi lasci sospesa
e non parli di te
tu ragazzo dell'Europa
tu col cuore fuori strada
tu che fai l'amore selvaggio
trovi sempre un passagio
per andare più in là
viaggi con quell'aria precaria
sembri quasi un poeta
dentro ai tuoi bouleavard
tu ragazzo dell'Europa
porti in giro la fortuna

tu che incontri tutti per caso
non ritorni a Varsavia
per non fare il soldato
ora vivi in mezzo a una sfida
per le vie di Colonia
e non sai dove andrai
tu ragazzo dell'Europa
tu non pianti mai bandiera
tu ragazzo dell'Europa
tu ragazzo dell'Europa
tu non pianti mai bandiera
tu ragazzo dell'Europa
tu non pianti mai bandiera

Primo Maggio

Il Primo Maggio, festa del lavoro, in Italia si festeggia ancora. Dico "Ancora" perchè pensavo che ormai fosse tutto finito. In questi tempi di post-socialismo, post-solidarietà e soprattutto post-democrazia, fa un certo piacere trovare in piazza a Faenza gente con i garofani rossi e un sindacalista che fa un discorso sul palco. Non che non ce ne sia bisogno, al contrario. Oggi più che mai c'è necessità di partecipazione e presa di coscienza. Certo, in piazza a Faenza non c'era molta gente e di quei pochi la maggioranza era "non più giovane". Però lo spettacolo dei burattini, quello sì che c'era, con Brighella, Fagiolino e Sganapino. E questo è stato lo spettacolo migliore di tutti...

Questo Buio Feroce - Intervista con Pippo Delbono

“L’attore non è solo l’interprete di un ruolo, ma è anche un artista creativo"

Martedì 24 aprile 2012 a Radio Onda Italiana intervista con Pippo Delbono. Uomo di teatro italiano a livello internazionale. Uno dei pochi.

In questa speciale intervista Delbono ci parla della commozione nel teatro e nella vita, del moralismo e della paura della morte nonostante duemila anni di cattolicesimo in Italia. Da non perdere. Dalle 20.00 alle 21.00, seguite il link e ascoltate la trasmissione dal vivo.

Il Carnevale degli Insetti (Melologo)

Sabato 21 aprile si replica questo divertente, provocante e pazzesco pezzo di teatro di Stefano Benni. Un piacare a recitarlo e un piacere assistervi come pubblico.

Kak-L-M à la Carte Theatre "Quelli di Astaroth" @ OpenBak/DeEngelenbak

Quelli di Astaroth is gast van de Open Bak/Theater De Engelenbak met:

Kak – L – M à la Carte
Met Theatergroep “Quelli di Astaroth” vliegt u in stijl en met een bijbehorend menu. Een Italiaans menu wel te verstaan. En er kan dus niets anders dan Italiaanse risotto en tiramisù aan de passagiers aangeboden worden. Maar natuurlijk moeten de gerechten eerst op Facebook “geliked” worden.
Geen probleem: de acteurs van “Quelli di Astaroth” zorgen voor een passende commercial. Het resultaat: Italiaanse gerechten met “amore”

In deze korte act laat Theatergroep “Quelli di Astaroth” zien hoe bedrijven en marketingbureaus met vooroordelen en stereotype omgaan. Het op de werkelijkheid gebaseerde verhaal is heel komisch maar tegelijkertijd wordt het publiek een spiegel voorgehouden over de onzinnigheid van onze samenleving.

Theatergroep “Quelli di Astaroth”
Silvia Terribili
Sebastiano Gentile
Roberto Bacchilega

Onze gastheer op dinsdag: Patrick Laureij

Trappola per Topi

Al Teatro Masini di Faenza in questi giorni è di scena 'Mousetrap', giallo classico di Agatha Christie dove è di rigore cercare di scoprire chi è l'assassino prima che alla fine l'insospettabile uccisore venga comunque rivelato.

Nella mia città natale, dove mi trovo per far visita a ciò che è rimasto della mia famiglia, il Masini era, almeno negli anni della mia giovinezza, il teatro comunale dell'agiata borghesia di provincia. Un bel teatro settecentesco come ce ne sono tanti in Italia dove si va non solo per amore della cultura ma anche e forse soprattutto per vedere e farsi vedere, per
(ri)confermare la propria posizione sociale e per mostrare la propria pelliccia e i propri gioielli. Così era e così è ancora dopo tutti questi anni, il Teatro Masini di Faenza.

Mi fa fatto piacere rivedere questo piccolo scrigno della cultura teatrale locale e in particolare è stato interessante vedere una produzione teatrale italiana 'professionale'. Un paio di nomi: La messa in scena di 'Trappola per topi' è a cura dalla compagnia 'Attori e tecnici' per la regia di Stefano Messina. La traduzione del testo è importante: nientepocodimeno che Edoardo Erba, a noi già noto come autore di testi come 'Vizio di famiglia' 'Venditori' e 'L'intervista' che noi di ‘Quelli di Astaroth’ abbiamo provveduto a rappresentare ad Amsterdam .

Vedere questa impeccabile e un po’ scolastica rappresentazione del classico di Agatha Christie ha in ogni caso confermato quello che so già da tempo: il teatro è alternativo. Alternativo alla televisione e al cinema. Se ‘Mousetrap’ messa in scena per la prima volta nel 1952 nel West End di Londra aveva allora un senso, nei nostri tempi filmico-televisivi non è facile capirne il valore aggiunto. C’è sì una universalità in questo giallo teatrale: le tematiche del ‘noi crediamo di conoscere e di sapere ma in realtà non conosciamo e non sappiamo’ hanno una validità in qualsiasi salsa le si proponga. Agatha Christie le ha infatti sapientemente integrate nel suo thriller. Ma un giallo rimane un giallo e oggigiorno televisione e cinema ce lo possono proporre con tanto di ambientazione semi-realistica. A questo punto meglio il ‘tele-cinema’ allora, se non altro per questo genere.

Meglio lasciare al teatro il compito di seguire percorsi narrativi e rappresentativi alternativi dove fantasia, suggestione, surreale, iper-reale e rappresentazione non verbale abbiano un loro spazio proprio e significativo. Il teatro deve essere oggi più che mai ricerca, allargamento di confini e orizzonti. Il teatro deve rivolgersi al futuro e cercare continuamente l’avanguardia, la società, lo stimolo innovativo. Questa ‘Trappola per topi’ al Masini rappresenta al contrario un’operazione archeologica, dove però non abbiamo neppure l’emozione della scoperta della civiltà perduta. Teatro come vintage manieristico dunque e come tale completamente inutile e per me addirittura noioso. Edoardo Erba, in quanto scrittore della pièce ‘Vaiolo’ dovrebbe saperlo bene. Dovrebbe sapere che gli uomini del futuro in ‘Vaiolo’ ritroveranno un teatro dei nostri giorni e non saranno più in grado di riconoscerlo come tale. Ed è questo che dobbiamo evitare: la morte del teatro che diventa archeologia del presente. In Italia, ahimè, si fa tanto teatro morto che va solo bene per fare pendant con le pellicce, ahimè morte pure loro, delle signorotte ricco-borghesi. E allora perché non lo sconvolgiamo un po’ questo pubblico? Perché non risvegliarlo con il nuovo e lo stimolante? Perché non regalargli il brivido della sfida intellettuale?

Italiaans in de praktijk: de taaluitwisselingL'italiano in pratica: lo scambio linguistico

De laatste bijeenkomst voor docenten Italiaans waar ik uitgenodigd was, had een zeer theoretisch en wetenschappelijk programma. Interessante thema’s voor ingewijden maar geen enkele verbinding met de praktijk van het dagelijkse lesgeven. Dit is typisch van bijeenkomsten en lezingen van taaldocenten.

De theorie van taal en taalkunde is goed. Als docenten voelen we ons tevreden als we aan de buitenwereld kunnen tonen dat onze theoretische kennis in orde is.
Maar de praktijk van het lesgeven? In mijn dagelijkse ervaring speelt de motivatie een belangrijke rol.
Mijn cursisten leren Italiaans omdat ze dat “leuk” vinden. Ze houden van het Italië van vakantie en cultuur. Deze startmotivatie is goed maar het is mijn taak als docent de motivatie ook tijdens het leerproces hoog te houden. Soms kan de handeling van het “taal leren” moeizaam worden, zelfs de student veel van de Italiaanse taal houdt. Leren is discipline, inzet, tijd. Hoe kan ik dan, als docent, mijn cursisten blijven motiveren? Hoe blijft het leerproces “leuk” en stimulerend? En nog: wat kan ik bieden aan studenten voor wie het leren van het Italiaans soms “te moeilijk” wordt? Dit zijn praktische zaken, geen wetenschappelijke taalkundige theorieën. In mijn jarenlange ervaring als docent heb ik natuurlijk verschillende strategieën toegepast ter bevordering van motivatie en leerproces. Ik weet hoe een les interessant en stimulerend gemaakt moet worden. Maar kan ik zelf als docent nog iets leren om mijn functioneren tijdens de les verder te verbeteren?

Als docent sta je vaak alleen. Collega’s zijn allemaal individuen die alleen met hun eigen werk bezig zijn en die niet graag hun ervaringen met anderen delen. Dit is misschien een van de redenen waarom de docentenovereenkomsten vaak theoretisch zijn (terwijl ik graag juist zou willen dat ze meer praktisch georiënteerd zouden zijn)
Gelukkig heb ik mijn vragen aan een paar ervaren docenten kunnen stellen en uit deze gesprekken met de bijhorende brainstorming zijn een aantal interessante tips, informatie en inspiratie gekomen. Bijvoorbeeld over het “toedienen” van de grammatica en de audiomaterialen. En dan het leukste: het organiseren van interculturele thematische ontmoetingen. Tijdens deze ontmoetingen komen Italiaanse studenten die Nederlands aan het studeren zijn en Nederlanders die Italiaans aan het studeren zijn bij elkaar. Ze moeten dan verhalen, ervaringen, cultuur uitwisselen met elkaar. Het oude systeem van de taaluitwisseling met conversatie, maar dan met interessante en stimulerende thema’s. Hier een paar voorbeelden:
“Ik stel je voor…”
“Ik geef je als geschenk…”
“Ik vertel je…”
“Ik laat je zien…”

Deze ontmoetingen met taaluitwisseling worden voor Nederlanders en Italianen leerzame maar ook leuke momenten. Vanaf februari 2012 zal dit project van start gaan. Bedankt aan de collega’s die me helpen met het bedenken en de uitvoering van deze taaluitwisselingen. Meer informatie binnenkort op deze blog…

<><><><><>

L’ultimo incontro per docenti di italiano al quale sono stato invitato aveva, cosa tipica, un programma di carattere teorico e scientifico. Interessanti temi per gli addetti ai lavori, ma con la totale assenza di collegamenti alla pratica dell’insegnamento quotidiano.

Gli aspetti teorici della lingua e la linguistica sono importanti e come docenti ci sentiamo appagati se possiamo mostrare al mondo che la nostra conoscenza teorico-strutturale è a posto. Ma l’insegnamento nella sua pratica quotidiana? Nella mia esperienza di ogni giorno la motivazione gioca un ruolo fondamentale. I miei corsisti di italiano imparano la lingua per loro puro piacere personale. Amano l’Italia delle vacanze e della cultura. Questa iniziale motivazione va bene, ma è mio compito di insegnante il mantenere alto il livello di motivazione durante l’intero processo di apprendimento. Tale processo può diventare faticoso e difficoltoso persino in questa situazione ideale in cui lo studente ama la lingua italiana. Imparare significa disciplina, impegno e tempo. Come posso allora, come docente, continuare a motivare i miei corsisti? Come far rimanere il processo di apprendimento interessante e stimolante? E inoltre: cosa posso offrire a studenti per i quali l’apprendimento dell’italiano diventa talvolta “troppo difficile”? Queste sono situazioni concrete e non teorie scientifico-linguistiche.
Nella mia lunga carriera di insegnante ho naturalmente applicato diverse strategie a favore della motivazione e del processo di apprendimento. So come rendere una lezione stimolante e interessante. Come insegnante posso ancora imparare qualcosa per migliorare il mio modo di lavorare durante la lezione?

Come insegnante, è facile ritrovarsi solo. I colleghi non sono altro che individui isolati e occupati esclusivamente con il loro lavoro. Non condividono volentieri con altri le loro esperienze lavorative. Forse è questa una delle ragioni che rendono i convegni di docenti spesso così teorici, mentre io preferirei qualcosa di più pratico.
Per fortuna ho potuto porre le mie domande ad un paio di esperti insegnanti. Da questi colloqui con relativo brainstorming sono usciti interessanti consigli, informazioni e ispirazioni, per esempio sul come “somministrare” la grammatica e il materiale audio.
Tra le cose più interessanti questa: organizzare incontri tematici interculturali. Durante questi incontri si riuniscono studenti italiani di olandese e studenti olandesi di italiano che naturalmente si scambiano racconti, esperienze e cultura. Insomma si fa rivivere il vecchio buon sistema dello scambio linguistico con conversazione, ma stavolta con temi interessanti e stimolanti. Ecco alcuni esempi:
“Ti presento…”
“Ti faccio questo dono…”
“Ti racconto…”
“Ti mostro…”

Questi incontri di interscambio linguistico devono diventare momenti di piacevole apprendimento per italiani e olandesi. Il progetto partirà da febbraio 2012. Ringrazio già da ora i colleghi che mi aiutano nell’ideazione e nella realizzazione di questa attvità. Tra breve troverete maggiori informazioni su questo blog…

Look what's frying in the pan

No need to speak Italian or Dutch. No need to speak at all. The first part and the end of this act is non-verbal. A fantastic way to communicate with everybody. And then of course the TV-show is in English, but this is the international language, isn't it?
Here the 'premiere' of Look what's frying in the pan at Salon Dada. A great Amsterdam venue and, as a performer, a very funny act to perform.

Il cinismo è morto

Lo scorso fine settimana ho visto diversi spettacoli teatrali.
Il primo è stato messo in scena da un amico e collega al teatro del Melkweg. Un’ora di teatro dove si sono alternate coreografie e racconti. Meglio la parte coreografia devo dire: l’attore unico della pièce è un mago nel creare immagini con il proprio corpo nello spazio. Guardarne i movimenti un piacere assoluto. I testi narrati tra i vari momenti coreografici erano invece poco convincenti in quanto poco chiari contenutisticamente e malamente recitati. Insomma non si capiva di cosa si stesse parlando.
Il secondo non era uno spettacolo vero e proprio, ma un ‘salone teatrale’. Un podio aperto a diversi performer (sono stato uno di loro mesi fa con Wasmachine). Questo salone è assolutamente piacevole, tra una perfomance e l’altra c’è bella musica di sottofondo e si può chiacchierare e fare conoscenze. Ma gli acts teatrali non mi hanno convinto. Così pure non ero assolutamente convinto del valore dello spettacolo precedentemente visto al Melkweg.

Il problema di entrambi i momenti teatrali ai quali ho assistito non era di natura formale. Non mi ha disturbato la messa in scena (per altro spesso buona) delle varie pièce. Quello che invece assolutamente mi sono mancati, sono i contenuti. Ho assistito a un teatro completamente estetico, che va guardato come cosa in sè (l’arte per l’arte). Teatro alternativo, teatro di sperimentazione, certo, ma comunque completamente svuotato di significati. E dunque manieristico pur nella sua pretesa alternatività. Teatro/intrattenimento dunque: in questo senso non tanto migliore di una qualsiasi produzione commerciale con format di cassetta.

La cultura deve tornare ai contenuti. Gli artisti devono scendere in piazza e rivendicare il proprio ruolo di analisti e interpreti dei cambiamenti sociali in atto. Chi fa teatro non può, in quanto produttore di cultura, a sua volta sottrarsi a una visione socio e perché no?, politica del proprio lavoro. Si deve chiudere con questo senso diffuso di fin de siècle, con il postmodernismo cinico dell' “abbiamo già visto tutto e sperimentato tutto e allora vaffanculo, divertiamoci con il non-sense”.

E a questo punto voglio dirlo: basta con il cinismo. Dichiariamone la morte. Non possiamo più sardonicamente sghignazzare della società e di chi ne è a capo, senza apertamente protestare e rivendicare cambiamenti radicali. Non dobbiamo più edonisticamente farci solleticare i sensi. Basta anche con l’edonismo. Quello dell’intrattenimento facile e spensierato, demagogicamente e paternalisticamente “per tutti”.
E basta anche allora ai pranzi e alle cene, al cibo come piacere, al sesso che ormai non ha più niente di liberazione sessuale ma è solo edonistic/animalesco/liberatorio del basso ventre.
Insomma riappropriamoci dei nostri cervelli assopiti e mandiamo in vacanza apparati digerenti e apparati genitali.

In questo momento storico-sociale abbiamo bisogno di capire. La cultura ha un ruolo insostituibile in questo. Non la cultura/intrattenimento sponsorizzato da una compagnia di assicurazione. Non quella. Ma una cultura/stimolo che ci faccia aprire gli occhi, che veda e preveda gli sviluppi del nostro vivere sociale. Una cultura educativa, come già Brecht, ad esempio, a suo tempo proponeva un teatro didattico. Una cultura/controcultura, una cultura di protesta, una cultura che non si vergogni di voler cambiare il mondo.
Uomini di spettacolo, artisti e intellettuali hanno l’assoluto dovere di inserire contenuti e non edonismo nel proprio lavoro. E il pubblico a sua volta ha il dovere di esigere di non essere preso in giro e dunque il diritto di ricevere una cultura ricca di significati.

Se non fai niente la paura aumenta.

La speranza la devi costruire, la speranza è una capacità.
Se riesci ad immaginare di poter fare qualcosa, sei libero di costruirtela.
Se non lo fai, se ti rassegni al realismo, sei miseria. [Pier Paolo Pasolini]

'NAMES' (who is responsible)

'NAMES' (who is responsible)
Quelli di Astaroth at Occupy Amsterdam
5 november 2011

OCCUPY AMSTERDAM-Protest March

Debtocracy (documentary)

Stichting “Quelli di Astaroth”
presenteert
DEBTOCRACY
(Grieks met Engelse ondertiteling)
Vrijdag 21 oktober - 20.30 uur
Sint Jansstraat 37 Amsterdam
Toegang: gratis
Reserveren: info@ondaitaliana.org of tel. 06 25382491

Een documentaire over de Eurocrisis, Griekenland en de rest van Europa. Een andere blik op de hedendaagse economische problemen en hun oorzaak. Een door Grieken gemaakte film om een keer hun stem te horen in plaats van die van “onze” politici en “onze” media. Nu is Griekenland. Morgen Italië? Overmorgen (waarom niet?) Nederland en heel Europa? Na de film volgt een open debat met het publiek

<><><><><><><><><><><><><><>
La Fondazione “Quelli di Astaroth”
presenta
DEBTOCRACY
(in greco con sottotitoli in inglese)
Venerdì 21 ottobre – ore 20.30
Sint Jansstraat 37 Amsterdam
Ingresso gratuito
Prenotazioni: info@ondaitaliana.org o tel. 06 25382491

Un documentario sulla crisi dell’Euro, la Grecia e il resto dell’Europa. Un diverso punto di vista sugli attuali problemi economici e le loro cause. Un film fatto da Greci per potere, per una volta, sentire il loro punto di vista invece di quello dei “nostri” politici e dei “nostri” media. Ora è la Grecia. Domani l’Italia? Dopodomani, perché no, l’Olanda e tutta l’Europa? Al film seguirà un dibattito aperto con il pubblico.

Quelli di Astaroth
Sint Jansstraat 37 Amsterdam
www.ondaitaliana.org
facebook: Amici di Astaroth

Occupy Amsterdam

Het is ongelooflijk. Eindelijk een reactie aan het afbreken van menselijke waarden, cultuur en solidariteitsprincipe. Eindelijk een NEE tegen hebzucht, tegen de overmacht van bedrijven in samenwerking met de politici.

Occupy Amsterdam is zaterdag begonnen (met Occupy Wall Street als inspiratie natuurlijk) en vandaag, drie nachten en veel kou en nattigheid later, kamperen de demonstranten nog steeds tegenover de Beurs van Amsterdam. Het is fantastisch! In deze dagen hebben talloze initiatieven plaatsgevonden. Zondag middag Hete Herfst in de Melkweg. Bijzonder inspirerend, niet alleen de sprekers, maar ook de workshops.
In mijn workshop stond het thema kunst en cultuur centraal. Hoe zorgen we ervoor dat cultuur niet wegbezuinigd wordt, dat cultuur als noodzakelijk goed in de maatschappij wordt gezien? De workshopdeelnemers hadden verschillende interessante ideeën.
Mijn voorstel was heel simpel: als cultuurmaker moet je nu meer dan ooit ervoor zorgen dat je culturele project een politiek-maatschappelijke inhoud heeft . “L’art pour l’art, c’est fini” zou ik zeggen.
Ik noemde drie voorbeelden:
1) tijdens de première van De Vrek van Toneelgroep Amsterdam werd (last minute) het veelbesproken zinnetje “Doe even normaal, man” opgenomen in de tekst en dus in het acteren. Voor het publiek was de link met de actualiteit overduidelijk en het resultaat was dus treffend
2) kort geleden heb ik in W139 een grote kunstinstallatie gezien die de moderne “aardappeleters” (van Van Gogh) wilde zijn. In het kunstwerk waren de gezichten van Rutte en de zijnen duidelijk te zien tussen alle aardappels en tussen andere stereotype symbolen van Nederlandse identiteit. Het resultaat was vervreemdend en liet aan de toeschouwers een gevoel van ongemak achter. Wie zijn we? Hoe belangrijk is nationale identiteit? Wat zijn onze modellen en onze symbolen? Hoe belachelijk zijn we eigenlijk?
3) de theatrale act “Me&Burlesqoni” van Quelli di Astaroth. Satirisch theater met duidelijk herkenbare politici. Let op: een parodie van Berlusconi maken is heel makkelijk, zelfs goedkoop, maar als je in je parodie laat zien dat hij binnen Europa een poppetje is die bevriend en geallieerd is met Rutte en met alle anderen, als je laat zien dat hij ook in Nederland de bunga-bunga televisie en de bunga-bunga republiek wil importeren… nou, dan is het verhaal iets interessanter.


Scusate, ma questa immagine in fondo ce la dovevo mettere. Lo so, ha girato molto, ma mi va che finisca anche nel mio blog

PPP in Amsterdam (film)

PPP in Amsterdam

Pier Paolo Pasolini
8 october 4 pm
Metis-NL Lijnbaansgracht 316
Amsterdam

Quelli di Astaroth - ASTAROTHEATRO
www.ondaitaliana.org

ANSWER ME - Toneelgezelschap Dood Paard

Angstaanjagend, confronterend, verontrustend.
Het publiek loopt de zaal in, gaat onder een fel big office light zitten dat ook als zaallicht fungeert.
Het is misselijkmakend: de acteurs verschijnen en het felle licht blijft aan, zal de hele voorstelling aanblijven.
Als publiek kan je je niet verschuilen, er is geen uitweg. Rustig en een beetje petit-bourgeois naar een theatervoorstelling kijken zit er niet in.
Je wordt ondervraagd, je wordt uitgedaagd. Je afkomst, gevoelens, religie, ideeën en ideologieën worden onderste boven gehaald, worden genadeloos ter discussie gesteld.
Je weet niet meer waar je vandaan komt en waarom je in die theaterzaal zit. Je kan nergens heen: jij als publiek, maar ook de vijf acteurs. Achter hen een gordijn van semi-transparante lamellen waar men een glimp opvangt van een woud. Wil je weglopen? You will be lost forever in the forest.
Het is marteling. Het is een concentratiekamp, het is Guantalamo, het is de inquisitie, het is media-brainwashing. You name it. En als het publiek even niet meer gemarteld wordt, moet het publiek meedoen aan de marteling van een van de personages. Hij is nu het slachtoffer. Iedereen is een slachtoffer.
Op een zeker moment loopt een mevrouw vanuit het publiek de zaal uit. Ze voelt zich niet lekker. Ze wordt misselijk van Answer me.

De kracht van theater is ongelooflijk. De voorstelling Answer me is prachtig en ziekelijk tegelijkertijd. Het is de ultieme grens van toneel, kunst en cultuur. Die cultuur die alleen met subsidie kan blijven bestaan. Een wereld zonder dit soort culturele uitingen als Toneelgezelschap Dood Paard is een arme wereld, ja, een misselijke en zieke wereld. Kunnen jullie je voorstellen dat een bedrijf ooit zo’n voorstelling “sponsort”? Come on, be serious. Welk bedrijf zou zo gek zijn? Een verzekeringsmaatschappij? Een farmaceutisch concern? Welk geld kunnen ze verdienen met Answer me? Welke nieuwe klanten krijgen ze van zo’n sponsoring?”

Weer theater als inspiratie voor mij. Gelukkig ben ik zaterdag naar Frascati Theater gegaan on Answer me bij te wonen. Answer me is in het Engels. Mijn gekke personage, mijn surrealistische Mister Giuliano Assangio in WikiLove ook. Reden dus om me nu een beetje zekerder te voelen met mijn werk als acteur en toneelschrijver. Absoluut niet dat ik me wil vergelijken met Gerardjan Rijnders, de schrijver van Answer me. Hieronder framenten van zijn tekst:

Who are you? What’s your name? How old are you? Where are you from? Are you a journalist? Do you love me? Are you Dutch? Turkish? Portuguese? Do you know where Portugal is? What language do they speak over there? What exactly is your language? Can you actually speak? Why are you here? What did you do in Pakistan? What did you do in Utrecht? Are you married, and if so, why? If you cooperate with us, you can sleep in peace and quiet. Keep your head up!

Wie ben je? Hoe heet je? Hoe oud ben je? Waar kom je vandaan? Ben je journalist? Hou je van me? Ben je Nederlander? Turk? Portugees? Weet je waar dat ligt, Portugal? Wat ze daar speken? Wat spreek jij eigenlijk? Kun je wel spreken? Waarom ben je hier? Wat deed je in Pakistan? Wat deed je in Utrecht? Wat deed je in Riga? Ben je getrouwd en zo ja, waarom? Was er een vrouw die met jou wilde trouwen? Een man misschien? Waar kom je vandaan? Wat zoek je hier? Wat heb je gedaan? Naam? Leeftijd? Beroep? Keep your head up! You are terrorist! We have got you! And we will give it to you! You fuckers! Heb je wel eens blauwe schoenen gedragen? Heb je wel eens kinderfilms gezien? Drink je water! Hou je van je moeder? Hou je van je vader? Heeft Tommy Cooper je ticket betaald? Heb je wel eens een huisdier gehad? Een hond, een kat of een marmot? Of een neger? Heb je wel eens met springstof geëxperimenteerd? Wil je voor ons werken? Je komt in interessante kringen terecht. Harleyriderskringen. Wil je ons iets interessants vertellen? Kunnen wij een fijne slaapplaats voor je regelen. Lekker warm. Met een matras. En een deken. Een douche. Als je met ons meewerkt kun je in alle rust slapen. Zolang je wilt. Ik weet dat jullie god je kracht geeft. Jullie leven al zo lang in die kleine kooien. Dat houdt geen mens vol. Jullie bidden en jullie god helpt jullie. Anders zouden jullie immers doordraaien. Hou je van me. Answer me! Klootzak! I love you.

L'Avaro

Premiere dell’Avaro (De Vrek) di Moliere due pomeriggi fa a Stadsscouwburg di Amsterdam. La messinscena è firmata dal regista Ivo van Hove, uno dei grandi del teatro olandese. La compagnia teatrale è Toneelgroep Amsterdam che con il suo solo nome assicura un livello artistico non facilmente raggiungibile.

E allora davvero i superlativi ci stanno tutti: una produzione eccezionale, una messinscena sorprendente, un concept artistico all’avanguardia. Ma cosa rende questo Avaro così speciale? L’attualizzazione del testo classico per cominciare. Già la traduzione di Gerardjan Rijnders è dissacratoria, propone una lingua attuale, cruda, senza virtuosismi e strizzate d’occhio al classico. Poi le scelte della regia: schermi dovunque, informazioni ricercate su google, i media dietro ogni angolo insomma. E ancora il grande disordine che regna sulla scena: oggetti dovunque, pezzi di vita quotidiana e di ordinario consumismo sparsi a viva vista. Una delle scene più pazzesche è proprio quando i personaggi tutti insieme cominciano a mettere ordine in questo caos. Impossibile tentativo: alla fine il disordine è esattamente uguale a prima.

Se confronto questa produzione con una italiana (questa del famoso Gabriele Lavia ad esempio) la differenza salta spietatamente all’occhio. Se nel teatro olandese e dunque in questo Avaro dal Toneelgroep Amsterdam regna l’innovazione, la ricerca, la sperimentazione, l’aggancio costante con la società attuale, nel teatro italiano ci si affida a un manierismo estetico, alla tranquilla ripetizione e a una recitazione scolastica e immediatamente espressionista.

E parliamo allora della recitazione. Arpagone, l’avaro protagonista, viene interpretato da un gigante come Hans Kesting. Una recitazione dinoccolata e intensa, urlata grossolanamente e infinitamente delicata, sorprendentemente quotidiana e ovviamente universale. Hans Kesting è un modello, una scuola di recitazione vivente.
È vera la critica che la mia amica e collega di Quelli di Astaroth ha fatto alla recitazione. Se l’attore protagonista è di alto livello, lo stesso non si può dire per gli altri attori. Bravi, certo, ma a volte deboli, con cali di energia, non sempre convincenti. Non tutti e sette ovviamente, ma l’attrice – figlia di Arpagone ad esempio o la bella Marianne: in queste attrici il pericolo della recitazione televisiva, da soap, è dietro l’angolo.
E questa è dunque una critica che si può sicuramente fare ad un paio di attori questo Avaro e al teatro in generale: Attenzione! L’attore teatrale sia e rimanga teatrale. Non gli venga in mente, per popolarità o populismo, per desiderio di successo o di carriera, di mettersi a recitare a teatro come farebbe in una qualsiasi serie televisiva. La magia del teatro non tollera la banalità, addirittura la volgarità, della televisione.

Avere assistito a questa premiere nella sala del più importante teatro di Amsterdam mi riempie un poco di orgoglio, me lo si conceda. Io e la mia amica/collega come unici italiani in mezzo a un selezionato pubblico olandese. Ma ben più importante di questa punta di orgoglio è la lezione già nota, ma mai a sufficienza ripetuta e imparata: il teatro è una grande arte, un canale unico e insostituibile di rappresentazione e di comunicazione umana.
Il teatro vive, vuole vivere e deve assolutamente essere mantenuto in vita. Guai a renderlo di maniera, stucchevole, ripetitivo, “classico” e dunque innocuo o addirittura superfluo. Il teatro come ogni arte e ogni cultura ha il dovere di stupirci, divertirci e soprattutto stimolarci e farci pensare.

Un “classico” come l’Avaro di Moliere può allora diventare lo specchio che riflette il mondo di oggi. Il mondo del materialismo e dell’avidità, dei banchieri e degli speculatori in borsa con i loro guadagni sproporzionati e le loro crisi economiche che paghiamo sempre noi e mai loro. In questo Avaro che ho appena visto i riferimenti a tutto ciò erano chiari, quasi scontati. Così deve essere il teatro: generoso nella recitazione e nella messinscena, ricco nei contenuti.
L’avarizia, l’avidità le si lascino ai politici, ai finanzieri e ai top manager che nella loro meschinità, della cultura vogliono fare un prodotto, una merce, un nulla incorniciato.

E anche per me che il teatro voglio anche “farlo” e recitarlo è stato un Avaro generoso più che mai.

Beursplein Amsterdam:'Yes We Camp!' (photos)

Beursplein Amsterdam: 'Yes We Camp!'

Zaterdag 17/9: op naar het Beursplein!
Het moet, het is nodig. Zelfs de Metro heeft al een artikeltje hierover. En nu de rest van de media en vooral de mensen.
"Mensen boven geld"